#33 Morawy - TOSKANIA północy

Czeska Toskania bądź też Toskania Północy to przydomki nadane Morawom południowym. I to zupełnie trafne. Pagórki, rozliczne wielobarwne pola, łagodna temperatura, uprawy winogron i uwielbienie dla wina. Morawy południowe są częścią Moraw, czeskiej krainy historycznej (jednej z trzech, obok Czech i Śląska). Kraina ta powierzchnią przypomina nasze województwo zachodniopomorskie (około 22 tysiące km kw), jednak klimatem i sposobem życia zdecydowanie północne Włochy.

W dzisiejszym filmie przybliżymy kilka morawskich miejscowości z ich zabytkowymi starówkami, parkami, placami i zabytkami.

Zaczniemy od miasta Třebíča – czeskiej perełki, której dzielnica żydowska i bazylika św. Prokopa zostały wpisane w 2003 roku na listę dziedzictwa narodowego. Oprócz tego znajdziemy tu największy w Czechach rynek, pięknie ozdobione budynki: Černý dům, Malovaný Dům oraz dom nr 19 z ozdobnym sgraffito w kształcie liści. Ponadto piękny park na stromym zboczu na rzeką Igławą.

Dzielnica żydowska to labirynt ścieżek i przejść, wśród których znajdują się dwie synagogi, szkoła, ratusz i rabinat. Z jednej strony cała historyczna dzielnica żydowska jest otoczona stromym zboczem, a z drugiej strony chroniona jest przez rzekę z zabudowanym nabrzeżem. Żydzi i chrześcijanie współistnieli tu przez wieki, a mimo różnic wyznaniowych, darzyli się wzajemnym szacunkiem. Bazylika św. Prokopa, wzniesiona w stylu romańskim i udekorowana wczesnogotyckimi elementami, została zbudowana tuż obok murów dzielnicy żydowskiej.

Z Třebíča przenosimy się do kolejnej czeskiej perełki z listy światowego dziedzictwa USNESCO – do malowniczego Telcza. Przejazd samochodem zajmuje zaledwie 30 minut. W pobliżu starego miasta znajdują się spore parkingi, więc nie ma problemu z parkowaniem.

Rynek starego miasta to chyba najbardziej romantyczny i piękny rynek jaki widzieliśmy. Zawdzięcza on swój dzisiejszy wygląd współzawodnictwu prowadzonemu przez mieszkańców. Wielkość domów i wystawność zdobień miała pokazać zasobność właścicieli oraz ich pozycję społeczną.

Z romantycznego Telcza przenosimy się do większego i mającego większe znaczenie w historii miasta. Do Znojma. Jest to jedno z najstarszych morawskich miast. Założone i zamieszkane zostało w początkach XI wieku w pobliży ważnego traktu handlowego z Pragi do Wiednia. Do dzisiaj z tamtych czasów zachowała się rotunda św. Katarzyny, którą znaleźć można na starym mieście w pobliżu zamku. W niedalekiej okolicy znajduje się gotycki kościół św. Mikołaja zbudowany w XII wieku, a następnie przebudowany w XV wieku. Wewnątrz znajduje się jedyna na świecie ambona w kształcie kuli ziemskiej.

Całe stare miasto, mury obronne, zamek i świątenie wznisiono na solidnym wzniesieniu nad rzeką Dyją. Warto udać się na spacer po ogrodach i winnicach na zboczach tegoż wzniesienia. Przynajmniej chwilę należy poświęć na wino i tradycje winiarskie, z których Znojmo i okolica słyną. Ale o tym Kasia opowiada w filmie.

Fantastyczną atrakcją są ciągnące się pod całym starym miastem tunele. Mają długość 30 km (!) i można je zwiedzać na kilku trasach o różnych poziomach trudności.

Premiera filmu tradycyjnie w niedzielę o 19:30 (03.09.2023).