Peñiscola – zamek templariuszy i antypapieża

Peñiscola i jej zamek przez wieki strzegły wybrzeża i okolicznej ludności. Osada została założona najprawdopodobniej w okolicach VII wieku p.n.e. przez Iberów. W kolejnych wiekach przechodziła przez wiele rąk, by w VIII wieku n.e. zostać zdobytą przez Maurów. I mniej więcej wtedy rozpoczyna się historia naszej twierdzy. Więcej o historii miasta przeczytasz w tym artykule: Peñiscola – historia miasta.

Już starożytni wiedzieli, że ogromna skała wystająca z morza Śródziemnego połączona ze stałym lądem wąskim tombolo, stanowi doskonałe miejsce na założenie obronnej osady. 

Arabowie w XII wieku zbudowali tu pierwszą cytadelę, lecz jej wygląd do dzisiaj stanowi zagadkę, bowiem nie zachowała się żadna dokumentacja kartograficzna. Ponadto nie odnaleziono dość śladów materialnych, które pozwoliłyby dowiedzieć się więcej o muzułmańskiej warowni. 

Romański zamek został zbudowany przez Templariuszy w latach 1294-1307, po tym jak Berenger de Cardona, wielki mistrz prowincji Zakonu Świątynnego w Aragonii i Katalonii, wszedł w posiadanie miasta Peñiscola. Usytuowany jest na najwyższej części skały, który wznosi się na 64 m n.p.m. 

Zamek jest zbliżony wyglądem do innych twierdz wznoszonych przez Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona w Ziemi Świętej. Jest bardzo podobny do zamku Miravet, znajdującego się kilkadziesiąt kilometrów na północ, zbudowanego 150 lat wcześniej. 

Ściany fortecy wykonane są z obrobionego, jasnego kamienia, a wszystkie pomieszczenia mają sklepienia kolebkowe. Wnęki drzwiowe łuki z dużymi, szerokimi klinami. W całej budowli widać solidność i umiar w konstrukcji. Można by powiedzieć, że zamek wygląda bardzo ascetycznie w konstrukcji murów czy pomieszczeń. 

Średniowieczne mury były znacznie mniej okazałe niż te, które możemy oglądać obecnie. Od południowej strony wznosiły się około 9 metrów nad poziomem morza tworząc wielokątny mur na skałach wzdłuż wybrzeża. Wzmocnione były sześciobocznymi wieżyczkami. 

W XV nastąpiły przebudowy na polecenie Benedykta XIII, czyli antypapieża Luna. Nakazał on zmienić przebieg murów południowych i zbudować, istniejącą do dzisiaj, bramę Sant Pere (Świętego Piotra). Dzięki niej miasto zyskało nowy dostęp od strony morza, a także miejsce na przystań. Brama to wielki, dość niski łuk, w którego centrum znajduje się herb Pedro de Luny. Z tego samego okresu pochodzi fragment Muru Fontanny (na lewo od bramy), a także Fortin del Bonte – kilkadziesiąt metrów wgłąb miasta, tuż obok Bufador, czyli głębokiej aż do morza jaskini. 

Dzisiejszy wygląd Peñiscola zawdzięcza przebudowie murów w XVI wieku. Nową konstrukcję obronnych murów zaprojektował włoski inżynier Bautista Antorelli przy wsparciu wiedzy feldmarszałka Vespasiano Gonzagi. Nowa konstrukcja rozciąga się pomiędzy Parkiem Artyleryjskim na północnym-zachodzie, a wspomnianą wcześniej bramą Świętego Piotra. 

Prace podjęte na zlecenie Filipa II objęły także budowę bastionów, które były na tyle szerokie, że z łatwością można było manewrować artylerią. Do tego dochodziły rozliczne kazamaty, w których można było urządzać arsenały, magazyny wody czy prochu. Najlepiej widać to w Parku Artyleryjskim, który dzisiaj porośnięty wieloma palmami i bujną roślinnością wygląda jak oaza z licznymi chodnikami, rampami, tunelami i stanowiskami artyleryjskimi. Wygląda to cudownie (można zwiedzać oddzielnie od zamku, jednak lepiej kupić wspólny bilet na zamiek i do parku). 

Portal Fosc (Ciemna Brama) to ogromna brama w samym środku murów z wewnętrznym skarbcem i przejściem pod kątem 90 stopni, z którego wchodzi się na plac ratuszowy. Była to główna brama miasta do XVIII wieku, kiedy to powstała trzecia brama do miasta – Portal de Santa Maria – Brama Świętej Maryi, która została powiększona o kolejny bastion (o tej samie nazwie). 

Zamek można zwiedzać:

– zimą (od 16.X do niedzieli palmowej) od 10:30 do 17:30

– latem (od niedzieli palmowej do 15.X) od 9:30 do 21:30

Bilet kosztuje 5 euro (ulgowy 3,5 euro) – aktualne ceny: tutaj

Hiszpania w naszych artykułach

Walencja na 7 sposobów
Walencja na city break – 10 powodów, dla których warto
Walencja szlakiem historii
Walencja – miasto przyszłości
Architektur