Ołomuniec to miasto fontann!  

Śmiało mogę powiedzieć, że Ołomuniec to czeskie miasto fontann. Jest ich tu ponad 25, ale zdecydowanie najpiękniejsze są barokowe fontanny w Ołomuńcu i to one zasługują na szczególną uwagę, gdyż stały się prawdziwym symbolem miasta. Na potwierdzenie tej tezy dodam fakt, że zostały one zgłoszone do wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i mam ogromną nadzieję, że już niedługo będę mogła zaktualizować ten wpis z informacją, że kolejna barokowa perła Ołomuńca już jest na tej liście. Na chwilę obecną znajduje się na niej także barokowa Kolumna Trójcy Przenajświętszej. 

Moim zdaniem fontanny zawsze dodają miastu uroku i poza ich praktycznymi funkcjami w przeszłości (publiczne źródła utrzymywanej w czystości wody do mycia i użytku codziennego, gdyż miasto zostało zaopatrzone w sieć wodociągów dopiero pod koniec XIX wieku) warto docenić ich wartość artystyczną. Przyjemna bryza w upalne dni chłodzi, a szum wody działa kojąco i zaprasza do przystanięcia w codziennej gonitwie. 

Każda z nich zawiera w sobie historie o których opowiem Wam w tym wpisie. 

Fontanna Herkulesa

Zaczniemy od fontanny, która stała w centralnym miejscu Górnego Rynku – na miejscu dzisiejszej lokalizacji Kolumny Trójcy Przenajświętszej, jednak musiała ustąpić jej miejsca i została przeniesiona kawałek dalej. Dziś siedząc na ławkach obok niej lub na jej schodkach mamy dobry punkt obserwacyjny na zegar astronomiczny umieszczony na fasadzie ratusza. 

Powstała w latach 1687 – 1688 i była zainspirowana częścią fontanny, która znajduje się w Augsburgu, w Bawarii, na której w sporej części opierają się ołomunieckie fontanny. Herkules – ubóstwiony heros, syn śmiertelniczki i najwyższego z bogów – Zeusa, początkowo był czczony jako opiekun własności, podróżnych oraz kupców. Najbardziej znanym jest bez wątpienia mit o jego 12 nadludzkich pracach, którymi miał odpokutować za morderstwo własnych dzieci, co spowodowało, że zaczęto go czcić jako niezwyciężonego. 

W ołomunieckiej fontannie Herkules przedstawiony jest jako bohater i opiekun miasta, który maczugą zabija siedmiogłową hydrę, trzymając w lewej ręce orła w szachownicę. Orzeł w srebrno – czerwoną szachownicę jest symbolem Ołomuńca, występuje w takiej formie w godle Moraw i możecie go spotkać w różnych innych częściach miasta (np. na rogu niebieskiej kamienicy na górnym rynku, gdzie mieści się jedna z najstarszych aptek w mieście). Początkowo Herkules z fontanny trzymał miecz, natomiast po 50 latach od jej powstania wymieniono go na maczugę, co było zgodne ze starożytnymi przekazami na temat Herkulesa. 

Autorem rzeźby Herkulesa jest gdański rzeźbiarz Michał Mandik (1640 – 1694). 

Fontanna Cezara

W południowo – wschodniej części Górnego Rynku znajduje się największa i zdecydowanie najbardziej zdobiona z sześciu barokowych ołomunieckich fontann – fontanna Cezara. Według legendy cesarz Gajusz Juliusz Cezar był założycielem Ołomuńca i wierzono w tę historię co najmniej do połowy XV wieku. Cesarz przedstawiony jest tu na koniu, w starożytnej zbroi z triumfalnym wieńcem laurowym i zwojem praw miejskich Ołomuńca w dłoni. U jego stóp widzimy dwie męskie postaci, które symbolizują rzeki: Morawę i Dunaj, a także przyjaźń i solidarność z Austrią. Pies, który spoczywa na skale uosabia wierność miasta wobec władcy. 

Cezar spogląda w stronę wzgórza św. Michała, gdzie podobno stacjonowała armia rzymska, jednak wprawne oko dostrzeże wzrok wbity w okno jednej z kamienic. To tutaj w trakcie budowy fontanny mieszkał ołomuniecki mieszczanin i prawnik Jan Josef Valchovsky z Walchenheim, który był pomysłodawcą i darczyńcą części środków na budowę fontanny. No ale, kto bogatemu zabroni… 😉 Kolejny szczegół – twarz cesarza zaskakująco podobna do panującego w tamtym czasie cesarza Karola VI. 

Fontannę wyrzeźbił Jan Jiří Schauberger (ok. 1700 – 1749) w latach 1724 – 1725, który tym dziełem jako młody chłopak zdał egzamin czeladniczy w pracowni rzeźbiarskiej Jana Strumera. Trudno mu odmówić ogromnego talentu. Przy okazji wykonawców fontanny warto jeszcze wspomnieć o miejscowym przedsiębiorcy budowlanym, architekcie i kamieniarzu Václavie Renderze (1699 – 1733), który był wykonawcą basenu fontanny z podziemnym szybem wodociągowym. Václav Render był autorem wielu zabytków w Ołomuńcu, a także inicjatorem i głównym sponsorem budowy Kolumny Trójcy Przenajświętszej, która była jego dziełem życia.